लिखित कथाहरु

सुनिता पुन र उनको आकांक्षा

यो कथा गुल्मी जिल्लाको बिरबासमा बस्ने ३० बर्षकी सुनिता पुनको हो । उनी पेशाले कपडा बुन्ने काम गर्छिन । उनले तीन बर्ष पहिले एक ब्यापारीसँग बैवाहिक बन्धनमा बाँधिएकी थिईन् । सन् २०१० मा उनी पहिलो पटक गर्भवती भईन् र ४०+२ हप्तापछि छोरालाई जन्माईन् । उनको प्रसवास्था सामान्य भए तापनि उनी घर फर्के लगत्तै उनको शिशु अकस्मात विरामी भयो र मृत्यु भयो ।सोही बर्षको अन्ततिर सुनिता पुनः गर्भवती भइन् । दोस्रो गर्भधारणको तीन महिना पछि उनलाई एपेन्डिसाइटिस भयो र लुम्बिनी मेडिकल कलेज, पाल्पामा एपेन्डिसेक्टोमी गराइन् । भर्ना गरे लगत्तै उनको पेटको अल्ट्रासाउन्ड गरियो जसले सुन्निएको एपेन्डिक्स्का साथ...

आठौं सेजरियन सेक्सनको कथा

म कालीकोट आएको २ महिना बितेछ । आज बिहान हामीले गरेको सेजरियन सेक्सन आठौं थियो र मलाई लाग्छ यसलाई अलिकति फर्केर हेरिनुपर्दछ । यो बेला मनसुन उत्कर्षमा छ भने सडक र परिवहन चरम दुरावस्थामा छन् । यति नै बेला स्थानीयरुपमा उत्पादित विद्युत पुर्वानुमान गर्न पनि झनझन कठिन भैरहेको छ । कहिलेकाहीं भोल्टेज बढेर भुट्ने खालको हुन्छ भने कहिले चाहीं बत्ती नै नबल्ने हुन्छ । ती विशाल पहाडहरू माथि कैयौं दिनदेखि बाक्लो बादल डुलिराखेको छ । सौर्य ब्याट्री चार्ज हुने कुनै उपाय नै छैन । र यस्तै समयमा पहिलो पटक गर्भवती भएकी २० वर्ष उमेरकी होंची महिलाको सामना गर्नुपर्छ हामीलाई । रातभरिमा पाठेघरको खुम्चाई प...

कर्णाली अञ्चलमै पहिलो पटक पेटको शल्यक्रिया

अबेर राती, फोनको घण्टी बज्यो र सोचेजस्तै त्यो बोलावट अस्पतालबाट थियो । दुईजना डाक्टरहरूको साथमा म आफैं विरामी हेर्न गएँ । एक जना विरामी दुई दिनदेखि पेट दुखेको शिकायत गर्दै थिइन् । उनको दुखाई मध्यम खालको थियो भने उनको अरु कुनै शिकायत थिएन । आकस्मिक सेवाका कर्मचारीले एसिलक र बुस्कोपानको सुई दिइसकेका थिए तर उनी भन्दै थिइन् कि केही सुधार भएको छैन र दुखाइ पनि बढ्दो छ भनेर । मैले बिरामी र उनको परिवारका सदस्यहरूबाट विमारको बिस्तृत इतिहास पत्ता लगाउने कोशिश गरें तर कुनै सान्दर्भिक बिन्दु भेट्न सकिन ।त्यस्तैमा उनले चिकित्सकीय परिक्षण गराइन र दाँया कम्मरको क्षेत्रतिर दुख्ने बाहेक अरु खरा...

दुर्गम क्षेत्रमा डाक्टर हुनुपर्दा

“नमस्ते डाक्टर साब !” अस्पतालबाट हिड्नै लाग्दा एउटा मधुरो आवाजले मलाई रोक्यो । २०६७ आषाढ २ गते दिनको ४ बजेको समय थियो त्यो ।“नमस्ते !” मैले नचाहँदा नचाहँदै उत्तर फर्काएँ । दिनान्तमा फेरि अर्को विरामी ? हे भगवान ! के अन्तिममा मैले चाहेको यहि थियो त । यी विरामीहरू किन समयमै उपचार गराउन आउँदैनन् ? म सोच्दै थिएँ । मैले केही शब्द बोल्नु अगावै जिङरिङ्ग कपाल र थकित अनुहार भएको पातलो अधवैंशे व्यक्तिले मेरो ध्यानाकर्षण गर्यो । उसको चाउरी परेको निधार र राता आँखाले उसलाई वास्तविक उमेर भन्दा धेरै बुढो देखाएको थियो । सायद, उसले हप्तौंसम्म आफ्ना लुगाहरू धोएका थिएनन् होला । मेरा सोचहरू एक्कास...

सल्यान अस्पतालमा पहिलो सेजरियन सेक्सन

बि.स २०४२ सालमा तत्कालिन प्रधानमन्त्री मरिचमान सिंह श्रेष्ठको पहलमा सल्यान अस्पतालको स्थापना भएको थियो । सल्यान खलंगामा रहेको यो अस्पाताल मुख्य बजार क्षेत्रबाट ३ किलोमिटर टाढा छ । कुल १५ शैयाको यो अस्पतालले स्थापना काल देखि अहिले सम्म कुनै पनि शल्य चिकित्सकीय सेवा प्रदान गरेको छैन । मुख्यतया अस्पतालमा शल्य चिकित्सकीय सेवा शुरु गर्न र अस्पताल व्यवस्थित बनाउने उद्देश्यले चिकित्सा विज्ञान राष्ट्रिय प्रतिष्ठानबाट एमडीजिपी  सकाए लगत्तै एनएसआई मार्फत म सल्यान अस्पताल पठाइए । आफुले भोग्नुपर्ने चुनौतीहरूबारे म पूर्णत सचेत थिएँ । सल्यान पुगी अस्पतालको अवस्था थाहा पाइसकेपछि मला...

पूर्ण इतिहास लिन सके हुन्छ रोगको निदान

२०६८ सालको आश्विन महिनाको एकदिन म OPD मा बसेर बिरामी जाँचिरहेको थिएँ । २४ बर्षको कल्पना राना नामकी एकजना युवती OPD मा आईन् र निकै निराश हुँदै “सर, म त मर्छु होला, मलाई अब सन्चो हुँदैन होला” भन्दै लामो श्वास तान्दै मेरो छेवैमा बसिन् । मैले उनितिर फर्केर किन, के भयो र, भनि सोधें । उनको हातमा एउटा फाइल थियो जसमा उनले धेरै अस्पतालहरुमा जाँच गराएर औषधी खाएका रिपोर्टहरु राखिएका थिए ।म उनको History लिँदै थिए । उनको भनाइमा उनलाई विगत डेढ वर्ष देखि खाना खान मन नलाग्ने, जतिखेर पनि जाडो भइरहने, दिक्क लाग्ने, एकान्तमा बस्न मन लाग्ने, निराश मात्र लागि रहने, शरीरका सबै जोर्नीहरु तथा शरीर दुख्ने, बढी थकाई लाग्...

भीरबाट खसेर दुर्घटनामा परेकी वालिकाको सफल उपचार

कविता कुमारी सिंह बझाङ्ग जिल्लाको कैलास गा.वि.स. वडा नं. ४ मा बस्छिन । उनको बुवाको नाम डम्बर बहादुर सिंह हो । उनको उमेर ९ वर्षको थियो र कक्षा ४ मा स्थानीय प्रा.वि. मा अध्ययन गर्दै आइरहेकी थिइन । २०६७ साल बैसाख महिनाको कुरा हो शनिवारको दिन विद्यालय बन्द थियो । उनी बाख्रा चराउन घर नजिकैको जंगल गएकी रहिछन् । हातमा डोरी समातेर बाख्रा चराईरहेकी बेला एक्कासी बाख्राले भीरबाट तलतिर हामफालदाखेरी हातमा समातेको डोरी नाडीमा अल्झिएछ र बाख्रा दौड्दै जाँदा तिनी माथि भीरबाट निकै तल चट्टानमा खसिन् । वालिकाको रुवाईको आवाजले गाउँलेहरुले उसको घरमा खवर गरि दिए र तत्काल कवितालाई स्ट्रेचरको व्यवस्था गरी ...

आफ्नै प्रयासले क्षयरोग प्रयोगशालाको स्थापना

मध्यपश्चिम विकास क्षेत्र भेरी अञ्चल बाँके जिल्ला चिसापानी गा.वि.स. बाँके जिल्लाको उत्तरी भागको अन्तिम गा.वि.स. हो । जुन सुर्खेत र बर्दियाको सिमानाको रुपमा अवस्थित छ । यहाँको जनसंख्या ६१७९ छ । यहाँ क्षेत्री, थारु, ठकुरी, बाहुन, गुरुङ्ग, मगर, मुस्लिम, आदिको समिश्रण बसोबास रहेको छ । वि.स. २०३५ सालमा रारा राष्ट्रिय निकुञ्ज घोषणा गरेको हुँदा यहाँ कर्णाली अञ्चल मुगु जिल्ला राराबाट बसाइ सराई गरी आएका बासिन्दाहरुको परिवार मध्येको एक म पनि हुँ । जीवनमा मैले आफैमा सकारात्मक काम गर्न नसकेपनि ममा २०५८÷५९ मा एक किसिमको तरंग उत्पनी भयो जुन कुराले उपस्वास्थ्य चौकी चिसापानी आज यो अवस्थासम्म आईपुग्...

एमडीजिपी डाक्टरले गर्दा गर्भवती महिलाको ज्यान जोगियो

चकमन्न मध्यरात करीव ११ बजे जुम्ला नजिक भौगोलिक बनावटबाट ठगिएको कालीकोट, पाखा १ निवासी भिमकोसा मल्ल अध्यारोमा यातायातको सुविधा सर्वसुलभ नभएको कारण स्ट्रेचरमा करीव ८ घण्टाको कठीन यात्रा पार गर्दै अस्पताल आइपुगी गर्भ जाँच गर्दा full term को थियो तर उनको गर्भ tranverse lie थियो । tranverse lie मा C/S नितान्त आवश्यक हुन्छ । तर के गर्न दुर्भाग्य कालीकोट जिल्लामा विजुली गएको नि डेढ महिना भइसकेको थियो । गरीवले च्यापिएको कालीकोटमा यिनी १ महिना अघि गर्भ जाँच गर्दा तल्लो पेट दुख्ने समस्या लिएर आउँदा डाक्टरले pregnency मा complication छ भनेर यहाँ भन्दा Higher center  मा Refer  गरे तापनि गरिवीको कारणले जान नसकेकी रहेछ । अव प्रसुती व्यथाद्व...

A Frightened Experience in My Life

It was a last day of Dashain vacation and we heard a news of road traffic accident in nearby VDC colliding motorbike behind the truck and bad news of spot death of motorbike rider and only other victim was brought to higher centre for needful management. We heard that road is completely blocked and locals are protesting with many demand. It was our busy day in hospital with overcrowded emergency with many patients; busy indoor with many inpatients and five deliveries and one emergency cesarean section for post dated pregnancy with severe oligohydramnios. We did morning and evening hospital rounds clearing emergency, taking deliveries and performing cesarean section. In the evening the phone ranged, it was an unknown number. It was a call from Chief District Officer (CDO) saying that the situation of the Road Traffic Accident site is going out of control. The all demands of protestant were fulfilled by mutual understanding between two parties except their high demand of Postmortem examination should be done beside accident site. The protester blocked the road and damaged the government vehicle completely and Police had to use force to control crowed. The only demand left was about postmortem examination. There was a very tense situation for a whole day regarding this demand. We consulted with Dr Suresh Nepal (District Health Officer) and other High Local Government authorities and they requested us to go accident site because no one had other options to solve the problems created by local public. It was a very awkward sit...